تبلیغات

درباره ما

بایگانی

آمار سایت

  • افراد آنلاین 1
  • بازدید امروز 5
  • بازدید دیروز 4
  • ورودی امروز از گوگل 0
  • ورودی دیروز از گوگل 0
  • بازدید این هفته 5
  • بازدید این ماه 27
  • بازدید این سال 246
  • بازدید کل 329
  • تعداد مطالب سایت 12
  • تعداد نظرات 0

شبکه های اجتماعی


استالمن برای اینکه آزاد بودن نرم افزارهای نوشته شده توسط گروه GNU را حفظ کند، یک اقدام حیاتی و بسیار مهم را انجام داد که به نوعی باعث دوام و قوت بخشیدن به این پروژه شد. اقدامی که دنیای نرم افزارهای آزاد و لینوکس را تحت شعال خود قرار داد. اگر بخواهیم تعریف ساده‌ای برای GPL داشته باشیم می‌توانیم آن را اینگونه بیان کنیم: نرم‌افزاری که تحت گواهی GPL منتشر می‌شود باید شرایط زیر را داشته باشد:

آزادی برای اجرای برنامه برای هر منظوری (آزادی ۰)
آزادی برای مطالعه و بررسی چگونگی عملکرد برنامه و تغییر آن برای نیاز خود (آزادی ۱). دسترسی به کد منبع یک پیش‌شرط برای این آزادی است.
آزادی برای توزیع مجدد کپی‌هایی از آن، بنابراین شما می‌توانید به همسایگان خود کمک کنید (آزادی ۲)
آزادی برای بهبود برنامه و انتشار این تغییرات برای عموم (تحت همان مجوز GPL)، بنابراین تمام جامعه از آن بهره می‌برند (آزادی ۳). دسترسی به کد منبع یک پیش‌شرط برای این آزادی است.

آزاد بودن به معنی مجانی بودن نیست یعنی امکان این وجود دارد که نرم‌افزار آزاد باشد اما بابت خرید آن یا سرویس ارائه شده‌ برای آن، مبلغی دریافت شود. اما با این حال باز هم کد نرم‌افزار باید بصورت کاملا باز در اختیار مشتری قرار گیرد. بر اساس آزادی سه، هر شخصی می‌تواند کُدِ نرم‌افزار تحت گواهی GPL را تغییر داده و حتی با نام جدیدی منتشر کند. اما نرم‌افزار جدید نیز باید حتما تحت گواهی GPL منتشر شود. یعنی دیگران نیز می‌توانند متن برنامه‌ی جدید را تغییر داده و با نام خود منتشر کنند.

GNU Tux Revolution - white background -1280x1024

قانون آزادی سوم در گواهی GPL همان راز ماندگاری تمام پروژه‌های متن باز تحت این گواهی است و عدم وجود آن در FreeBSD راز پنهان شدن این سیستم‌عامل ارزشمند است. هسته‌ی FreeBSD چیزی از لینوکس کم ندارد، اما به دلیل عدم وجود فلسفه‌ی مشابه‌ی GPL شرکت‌های مختلف از جمله اپل، هسته‌ی FreeBSD را برای تولید سیستم‌عامل‌های Mac OS X و iOS مورد استفاده قرار داده و کمی آن را تغییر داده و با نامی جدید و در قالب محصولی نو، معرفی کردند و هیچ نامی از FreeBSD به میان نیاوردند. از همه‌ی این‌ها بدتر آنکه، محصول ساخته‌‌شده‌ی بر پایه‌ی FreeBSD در قالب یک نرم‌افزار بسته‌ و انحصاری روانه‌ی بازار می‌شوند؛ نرم‌افزاری که نه‌تنها دیگران به کد آن دسترسی ندارند بلکه اجازه‌ی ویرایش و استفاده از آن برای مصارف دیگر را نیز ندارند. در گواهی GNU شما می‌توانید کد شخص دیگری را تغییر دهید، اما حق ندارید نام توسعه‌دهندگان قبلی را مخفی کنید یا محصول را بدون فراهم آوردن آزادی‌ها مجددا عرضه کنید.

با توجه به دیدگاه بنیاد نرم افزارهای آزاد (FSF)، هدف GPL دفاع از آزادی‌های برنامه نویسان، توسعه دهندگان و کاربران است. نویسندگان پروانه بیش از اینکه به قطعیت استدلالشان در دادگاه فکر کنند در پی انتقال مفهوم مورد نظرشان به کاربران این گواهی‌اند. وقتی نرم افزاری با پروانه GPL منتشر می‌شود فضایی چند وجهی در اطراف آن شکل می‌گیرد . از یک طرف امکان بی پایان توزیع و ارتقاء آن پدید می‌آید، از طرف دیگر همواره نرم افزار خصوصیات نرم‌افزار آزاد را با تعریف FSF (بنیاد نرم‌افزارهای آزاد) حفظ خواهد کرد. علاوه بر این، روح حاکم بر GPL افراد را تشویق می‌کند تا بجای جستجو در کارهای غلط دیگران، کار خود را درست انجام دهند و در اختیار بقیه افراد جامعه بگذارند. تمام این‌ها و مهم‌تر از همه روح انسانی و اخلاق گرای پروانه GPL می‌تواند دلایل محبوبیتش درمیان برنامه نویسان باشد.

ریچارد استالمن به عنوان یک فیلسوف، یا به اعتقاد برخی پدر جنبش نرم‌افزارهای آزاد شناخته می‌شود. او همزمان با مدیریت فعالیت‌های ساخت سیستم عامل گنو یک کار اساسی و فوق العاده ارزشمند را انجام داد که شاید تمام پیشرفت و توسعه لینوکس و اغلب پروژه‌های متن باز را سبب شد. استالمن همزمان با ساخت سیستم عامل آزاد گنو، زیربنای قانونی، فلسفی و فناوری مرتبط با جنبش نرم‌افزارهای آزاد را نیز خلق کرد. اگر زیربنایی قانونی ایجاد شده توسط استالمن وجود نداشت، لینوکس و به طور کامل آزاد و متن‌باز نیز جایگاه فعلی را نداشتند.
متن باز یا Open Source چیست؟

متن-باز یا اپن-سورس راهی است تا همه مردم بتوانند برای ساخت یک پروژه همکاری کنند و هرگز نگران مسائل و مشکلات حقوق معنوی آن پروژه نباشند. در حقیقت متن باز یک مدل توسعه است که توسط نرم‌افزارهای آزاد به کار گرفته می‌شود. کد کامل نرم افزارهای متن-باز در اختیار عموم قرار می‌گیرد تا از آن استفاده کنند یا در بهبود پروژه به دیگر افراد درگیر آن کمک کنند. نرم‌افزارهای آزاد بطور قطع متن‌باز نیز هستند اما نرم‌افزارهای متن‌باز می‌توانند آزاد نباشند. افرادی که شاخه‌ی متن-باز را بصورت مستقل از مفهوم آزاد در دنیای نرم افزار ایجاد کردند، تنها به کارایی نرم افزار فکر می‌کردند و تمایل نداشتند تا درگیر کش مکش‌های قانونی خرید یا نقض قوانین کپی رایت شوند. این مساله بدان دلیل بود که کارایی فوق‌العاده‌ی مدل توسعه‌ی متن باز به اثبات رسیده بود اما درک فلسفه‌ی آزادی استالمن دشوار می‌نمود. هدف آن‌ها از شکل گیری متن-باز آن بود که همه مردم بتوانند آزادانه و بدون هیج محدودیتی از نرم افزار ساخته شده استفاده نمایند.

تعریف دیگری به نام Freeware در دنیای نرم‌افزار وجود دارد که بعضا با Free Software یا حتی Open Source اشتباه گرفته می‌شود. Freeware به نرم‌افزار مجانی گفته می‌شود که هیچ‌کس جز تولید کننده‌ی آن حق ویرایش یا تغییر در نرم‌افزار را ندارد. هرچند نرم‌افزار مجانی است، اما نمی‌توان در آن تغییری ایجاد کرد. اما در نرم‌افزار آزاد یا متن‌-بازی که تحت گواهی GPL باشد، شما نه تنها می‌توانید در نرم‌افزار تغییر ایجاد کنید بلکه قادر خواهید بود تا بطور کامل به کد آن دسترسی داشته و بدانید درون نرم‌افزار چه می‌گذرد.
توزیع‌های لینوکس

از آنجایی که گنو/لینوکس برپایه‌ی گواهی GPL عرضه شده است. هر شخص یا مجموعه‌ای می‌تواند در این مجموعه تغییراتی ایجاد کرده و آن را در قالب یک محصول جدید اما مبتنی بر گواهی GPL عرضه کند. به این ترتیب صدها توزیع از لینوکس ایجاد شده که هر کدام توسط شخص یا گروه‌ خاصی از افراد توسعه داده می‌شوند. تمام این توزیع‌ها نیز آزاد و متن‌باز هستند و در توسعه‌ی آن‌ها افراد بسیاری مشارکت دارند. این توزیع‌ها شامل تعدادی نرم‌افزار سیستم و برنامه‌های کاربردی به همراه روالی مشخص برای نصب آن‌ها در رایانه هستند. توزیع‌ها معمولا برای منظورهای مختلفی از جمله محلی‌سازی، پشتیبانی از یک معماری خاص، کاربردهای بی‌درنگ (real-time applications) و سامانه‌های توکار (embedded systems) به وجود می‌آیند. یک توزیع همه-منظوره معمولی شامل هسته‌ی لینوکس، کتاب‌خانه‌ها و ابزارهای گنو، پوسته‌های خط فرمان، میزکار رابط گرافیکی و انبوه بی‌شماری از نرم‌افزارهای کاربردی از مجموعه‌های اداری و سیستم پنجره‌ای اِکس گرفته تا مفسرها، ویرایشگرهای متن و ابزارهای علمی است. از جمله بزرگ‌ترین توزیع‌های لینوکس که خود مشتقات بسیاری دارند می‌توان به Debian، RedHat، OpenSuse و Arch اشاره کرد. جالب است بدانید که اندروید، محبوب‌ترین سیستم‌عامل موبایل دنیا نیز بر پایه‌ی لینوکس (کرنل) ساخته شده است.

اگر مایل هستید با توزیع‌های مختلف لینوکس آشنا شوید، این نمودار عریض و طویل را دریافت کنید یا این صفحه در ویکی‌پدیا را بازدید کنید.
حالا که همه چیز آزاد است توسعه دهندگان نرم‌افزارهای متن باز از کجا کسب درآمد می‌کنند؟

همیشه عده‌ای هستند که معتقدند تمام نرم‌افزارها باید ضمن متن‌باز و آزاد بودن، رایگان نیز باشند؛ اما این عده در اقلیت بوده و از نظر حقوقی و بر مبنای لایسنس‌های عمومی نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز، هیچ منعی برای درآمدزا بودن برنامه تشریح نشده است. برخی پروژه‌های آزاد و متن‌باز در حد و اندازه‌ای که قادر باشند به حیات خود ادامه دهند درآمد دارند و عده‌ای از این پروژه‌ها نیز آنچنان برای مسئولان خود سودآور هستند که به سادگی معادل‌های انحصاری و روش کسب درآمد آن‌ها را از گردونه‌ی رقابت خارج می‌کنند. اما چطور؟ برای اطلاع از نحوه‌ی کسب درآمد نرم‌افزارهای آزاد / متن باز به مقاله‌ی مسعود آموزگار با عنوان «توسعه‌دهندگان نرم‌افزارهای آزاد / متن‌باز چگونه درآمد کسب می‌کنند؟» مراجعه کنید.
لینوکس و گسترش عجیب آن در همه‌جا

رد‌هت که یکی از توزیع‌های گنو/لینوکس به شمار می‌رود از بیش ۳۰ میلیون خط کد تشکیل شده‌ است. براساس یک تحقیق برآورد شده‌ است که بر روی این توزیع نزدیک به ۸ هزار نفر-سال / کار گسترش انجام گرفته‌ است. چنانکه این نرم‌افزار با روش‌های متعارف خصوصی گسترش می‌یافت، هزینه گسترش‌اش در ایالات متحده با روش‌های گسترش متعارف خصوصی بالغ بر ۱/۰۸ میلیارد دلار (با قیمت دلار سال ۲۰۰۰) می‌شد. بخش بزرگی از کد (۷۱٪) با زبان برنامه‌نویسی C نوشته شده‌ است؛ اما از بسیاری از زبان‌های دیگر همچون ++C، لیسپ، اسمبلی، پرل، فرترن، پایتون و زبان‌های اسکریپت‌نویسی گوناگون استفاده شده‌ است. اندکی بیش از نیمی از خطوط کد، تحت مجوز عمومی گنو (جی‌پی‌اِل) هستند. هسته لینوکس ۲٫۴ میلیون خط کد دارد و ۸٪ کل کد رد‌هت را تشکیل می‌دهد.در پژوهشی جدید که بر روی توزیع گنو/لینوکس دبیان نسخه ۴٫۰ که در سال ۲۰۰۷ عرضه شده صورت گرفت، مشخص شد این توزیع دارای نزدیک به ۲۸۳ میلیون خط کد بوده که تخمین زده می‌شود هزینه گسترش‌اش با روش‌های گسترش متعارف خصوصی بالغ بر ۸٫۰۷ میلیارد دلار (با قیمت دلار سال ۲۰۱۳) و زمان مورد نیاز حدود ۷۳٫۰۰۰ نفر-سال می‌شود.
اگر لینوکس نبود

بدلیل پایداری و انعطاف گنو/لینوکس، این سیستم‌عامل حضور پررنگی به عنوان سیستم‌عاملی برای کامپیوترهای سرور دارد. بر اساس آمار در سال ۲۰۰۸، از میان ۱۰ مورد از معتبرترین شرکت‌های هاستینگ دنیا، ۵ شرکت سیستم‌عامل گنو/لینوکس را در سرورهای وب خود بکار می‌گیرند. توزیع‌های لینوکس به طور گسترده‌ای به عنوان سیستم عامل در ابر رایانه‌ها و دیتاسنترها استفاده می‌شود: از نوامبر سال ۲۰۱۰، از ۵۰۰ سیستم برتر، ۴۵۹ مورد (۹۱٫۸ ٪) تحت اجرای توزیع‌های لینوکس هستند. از لینوکس همچنین بیشتر در سیستم‌های کارگذاشته استفاده می‌شود. رایگان، متن باز و آزاد بودن آن باعث می‌شود انتخابی ایده‌آل برای ابزارهایی مانند سیمپیوتر، رایانه‌ای که برای جمعیت کم درآمد کشورهای در حال گسترش طراحی شده، باشد. لینوکس با داشتن محیط‌های رومیزی مانند گنوم و KDE، رابط کاربری همچون اپل مکینتاش و مایکروسافت ویندوز را در کنار دیگر محیط‌های گرافیکی و رابط خط فرمان یونیکس-مانند سنتی‌اش، عرضه کرد تا کاربران معمولی نیز بتوانند از آن به عنوان جایگزین آزاد و رایگان ویندوز و OS X استفاده کنند. لینوکس به شکل خارق‌العاده‌ای طراحی شده است تا بر روی هر ابزاری از تلفن هوشمند گرفته تا سوپرکامپیوترها فارغ از نوع پردازنده‌ی آن به خوبی کار کند.

Linux kernel ubiquity


اکثر کش‌سرورهای دنیا مانند SQUID بر روی لینوکس کار می‌کنند. تقریبا تمام DNS سرورهای دنیا بر روی لینوکس راه‌اندازی شده‌اند که معروف‌ترین آن‌ها BIND است. حدود ۸۰ درصد از وب‌سرورهای دنیا بر روی وب‌سرورهایی تحت لینوکس کار می‌کنند، وب‌سرورهایی همچون Apache یا Nginix. اکثر وب‌سایت‌های دنیا از دیتابیس‌های مبتنی بر لینوکس مانند MySQL بهره می‌برند. نرم‌افزارهای مدیریت دیتاسنترها نیز بر پایه‌ی لینوکس کار می‌کنند. اگر لینوکس نبود هزینه سرویس دهی سرورهای زومیت به شما عزیزان تا ۳ برابر افزایش می‌یافت.

دلیل همه این‌ها، هزینه‌ی بسیار پایین، سرویس‌های پایدار و ایمن، نیاز به منابع بسیار کم سخت‌افزاری، توسعه‌ سریع توسط میلیون‌ها برنامه‌نویس و از همه مهمتر پایداری، آزاد و متن باز بودن لینوکس است.

[ امتیاز : ]
برچسب ها